De aandelenmarkten schoten vorige week alle kanten op. Van goede dagen naar forse dalingen om uiteindelijk weer in de plus te sluiten. Uiteindelijk sloten alle drie de indexen in Amerika in de plus voor de week. De stijgingen bleven beperkt. Wat we al eerder aangaven, is dat het een strijd is voor de bodem van de markten. Momenteel is 7.500 punten in de S&P 500 de bodem. Als we daar doorheen zouden schieten en daar drie dagen op rij onder sluiten, dan ligt de weg open voor verdere dalingen richting de 7.300 punten en daarna de 7.000 puntengrens. Twee weken geleden leek het erop dat dit scenario zou gaan plaatsvinden. Maar op het laatste moment kon men weer in de plus sluiten. Om een ommekeer te krijgen, is er een katalysator nodig. Tot op dit moment hebben we die nog niet gezien. Al zijn er wel tekenen aan de wand die ons voorzichtig maken.
Een van die zorgen is hoe sterk de stijgingen zijn. Als we kijken naar de S&P 500, dan zien we maar een paar aandelen die boven hun 50-daags gemiddelde noteren. Die aandelen die boven die grens zitten, zorgen ervoor dat de index niet teveel wil zakken. Maar dat betekent dat het merendeel lager staat dan de gemiddelde prijs van de afgelopen 50 handelsdagen. Dit doet ons sterk denken aan de eind jaren 90, vlak voor de “dotcom”-implosie. Voor ons een duidelijke waarschuwing. De bedrijven waar nog steeds de aandacht op is, zijn de artificial intelligence (AI)-aandelen. Men ziet hier nog groei en een goede toekomst voor deze sector. Net als toen, vlak voor de “dot-com”-implosie. Toen zagen we hetzelfde met alle internetaandelen. Zolang men maar iets deed met internet, kon het feest niet ophouden. Totdat iemand niet aan zijn verplichtingen kon voldoen en het hele kaartenhuis in elkaar stortte. Kan dat nu weer gebeuren? Jazeker! Of het zal gebeuren, dat zal de toekomst ons leren. Maar als het gebeurt, dan zal achteraf iedereen bedenken: waarom hebben we dat niet eerder gezien? Wat ons momenteel de meeste zorgen geeft, is de oplopende rente. We zagen in de afgelopen week de 10-jaars rente boven de 5,20% uitstijgen. Iets wat we lange tijd niet gezien hebben. Veel AI-bedrijven lenen veel geld om hun investeringen te betalen. Sinds twee jaar zien we dat de nieuwe uitbreidingen niet meer gefinancierd worden uit eigen middelen, maar dat men leningen uitgeeft om de groei te financieren. Maar een oplopende rente kan dan zwaar gaan wegen. Zeker als de nieuwe projecten jaren nodig hebben om bij te dragen aan de omzet en winst van de bedrijven. Het lijkt er niet op dat de stijging van de rente ten einde is. Dus men moet zich gaan opmaken voor nog hogere rentes. Dat gaat goed, zolang deze leningen aftrek vinden bij de beleggers. Totdat er een project komt, waarbij de banken en beleggers melden dat ze geen leningen willen kopen. Dan kan er een lawine ontstaan van bedrijven die niet meer de leningen kunnen uitgeven die men nodig heeft en nog erger, dat beleggers de leningen willen opvragen of verkopen. Zover zijn we nog niet, maar het begint links en rechts wel te kraken. Vorige week moest Oracle, een grote AI-speler, een rente betalen van 8% om de lening maar te krijgen. We zien dus al dat het moeilijker wordt om zaken te financieren. Als de rente nog verder oploopt, dan zullen de problemen snel groter kunnen worden. Over twee weken komen de derde kwartaalcijfers naar buiten. Dan kunnen we zien wat een hogere rente doet met deze AI-bedrijven, die momenteel zorgen dat de aandelenbeurzen niet volledig onderuitgaan. “The trend is your friend”. Maar hoe lang nog is de trend naar boven? Er hoeft niet veel verrassend nieuws naar buiten te komen om de trend te doen omslaan. Wij houden dan ook liever ons kruit droog en wachten betere tijden af. In juni hebben we gezien dat een 10% daling snel vormen aanneemt. Een nieuwe 10% daling kan zeker gebeuren. Maar als er een “black swan event” komt, dan kan de daling wel eens versnellen. Eind jaren 90 zorgde ervoor dat sommige aandelen met meer dan 70% daalden. Het kind werd toen met het badwater weggegooid. Veel mensen hadden toen met geleend geld aandelen gekocht en moesten die onder druk verkopen. Ook nu zien we dat er veel aandelen gekocht worden met geleend geld. Dus ook hier hebben we een vergelijking met eind jaren 90. Ons advies is om wel belegd te blijven, maar ook een deel cash aan te houden. Het moeilijkste met beleggen is geduld hebben. Wij denken dat er in de komende periode een beter moment komt om weer voor 100% belegd te zijn. Maar dat moment is niet nu. Voor ons dienen eerst de indexen een daling van rond de 8% tot 10% te laten zien, om ons weer enthousiast te krijgen.